LE VARIE SPECIE DELLE TARTARUGHE
(fonte Fritz - Havaš 2007: http://www.vertebrate-zoology.de/vz57-2/57-2_Fritz_149-368.pdf)
Le tartarughe viventi appartengono all’ordine dei Testudines (o cheloni).
Per la maggior parte degli studiosi la suddivisione tassonomica delle tartarughe si basa sull’anatomia e la funzionalità del collo e si hanno quindi due ordini:
|
1. Cryptodira Specie che ritraggono il collo dentro la corazza con una piega secondo un piano verticale. |
![]() |
2. Pleurodira Specie che ritraggono il collo con una piega a S secondo un piano orizzontale. |
All’interno delle oltre 300 specie viventi vi sono 14 famiglie riconosciute: 11 per i Cryptodira e 3 per i Pleurodira.
-
Carettochelidae - L’unica specie di questa famiglia è la:
Carettpchelys insculpta -
Cheloniidae - Include 6 delle 7 specie di tartarughe marine ancora viventi:
Caretta caretta (tartaruga comune)
Chelonia mydas (tartaruga verde)
Eritmochelys imbricata (tartaruga embricata)
Lepidochelys olivacea (tartaruga olivacea)
Lepidochelys kempii(tartaruga bastarda)
Natator depressus (tartaruga a dorso piatto) -
Chelydridae - Comprende le specie:
Chelydra acutirostris
Chelydra rossignonii
Chelydra serpentina serpentina
Chelydra serpentina osceola
Macroclemys temmincki -
Dermatemydidae - A questa famiglia appartiene una sola specie:
Dermatemys mawi -
Dermochelyidae - Questa famiglia comprende una sola specie marina
Dermochelys coriacea (tartaruga liuto) -
Emydidae - Comprende le seguenti specie:
Actinemys marmorata
Chrysemys picta picta
Chrysemys picta bellii
Chrysemys picta dorsalis
Chrysemys picta marginata
Clemmys guttata
Deirochelys reticularia reticularia
Deirochelys reticularia chrysea
Deirochelys reticularia miaria
Emydoidea blandingii
Emys orbicularis orbicularis
Emys orbicularis capolongoi
Emys orbicularis colchica
Emys orbicularis eiselti
Emys orbicularis fritzjuergenobsti
Emys orbicularis galloitalica
Emys orbicularis hellenica
Emys orbicularis hispanica
Emys orbicularis iberica
Emys orbicularis ingauna
Emys orbicularis lanzai
Emys orbicularis luteofusca
Emys orbicularis occidentalis
Emys orbicularis persica
Emys trinacris
Glyptemys insculpta
Glyptemys muhlenbergii
Graptemys barbouri
Graptemys caglei
Graptemys ernsti
Graptemys flavimaculata
Graptemys geographica
Graptemys gibbonsi
Graptemys nigrinoda nigrinoda
Graptemys nigrinoda denticola
Graptemys oculifera
Graptemys ouachitensis ouachitensis
Graptemys ouachitensis sabinensis
Graptemys pseudogeographica pseudogeographica
Graptemys pseudogeographica kohnii
Graptemys pulchra
Graptemys versa
Malaclemys terrapin terrapin
Malaclemys terrapin centrata
Malaclemys terrapin littoralis
Malaclemys terrapin macrospilota
Malaclemys terrapin pileata
Malaclemys terrapin rhizophorarum
Malaclemys terrapin tequesta
Pseudemys alabamensis
Pseudemys concinna concinna
Pseudemys concinna suwanniensis
Pseudemys floridana floridana
Pseudemys floridana peninsularis
Pseudemys gorzugi
Pseudemys nelsoni
Pseudemys rubriventris
Pseudemys texana
Terrapene carolina carolina
Terrapene carolina bauri
Terrapene carolina major
Terrapene carolina mexicana
Terrapene carolina triunguis
Terrapene carolina yucatana
Terrapene coahuila
Terrapene nelsoni nelsoni
Terrapene nelsoni klaumberi
Terrapene ornata ornata
Terrapene ornata luteola
Trachemys adiutrix
Trachemys callirostris callirostris
Trachemys callirostris chichiriviche
Trachemys decorata
Trachemys decussata decussata
Trachemys decussata angusta
Trachemys dorbigni
Trachemys emolli
Trachemys gaigeae gaigeae
Trachemys gaigeae hartwegi
Trachemys nebulosa nebulosa
Trachemys nebulosa hiltoni
Trachemys ornata
Trachemys scripta scripta
Trachemys scripta elegans
Trachemys scripta troostii
Trachemys stejnegeri stejnegeri
Trachemys stejnegeri malonei
Trachemys stejnegeri vicina
Trachemys taylori
Trachemys terrapen
Trachemys venusta venusta
Trachemys venusta cataspila
Trachemys venusta grayi
Trachemys yaquia -
Geoemydidae - Questa famiglia comprende le specie:
Batagur baska
Callagur borneoensis
Cuora amboinensis amboinensis
Cuora amboinensis couro
Cuora amboinensis kamaroma
Cuora amboinensis lineata
Cuora aurocapitata
Cuora flavomarginata flavomarginata
Cuora flavomarginata evelynae
Cuora galbinifrons galbinifrons
Cuora galbinifrons bourreti
Cuora galbinifrons picturata
Cuora mccordi
Cuora mouhotii mouhotii
Cuora mouhotii obsti
Cuora pani
Cuora trifasciata
Cuora yunnanensis,
Cuora zhoui
Cyclemys atripons
Cyclemys dentata
Cyclemys oldhamii
Cyclemys pulchristata,
Cyclemys shanensis shanensis
Cyclemys shanensis tcheponensis
Geoclemys hamiltonii
Geoemyda japonica
Geoemyda spengleri
Hardella thurjii thurjii
Hardella thurji indi
Heosemys annadalii
Heosemys depressa
Heosemys grandis
Heosemys spinosa
Kachuga dhongoka
Kachuga kachuga
Kachuga trivittata
Leucocephalon yuwonoi
Malayemys macrocephala
Malayemys subtrijuga
Mauremys annamensis
Mauremys caspica caspica
Mauremys caspica siebenrocki
Mauremys caspica ventrimaculata
Mauremys japonica
Mauremys leprosa leprosa
Mauremys leprosa saharica
Mauremys megalocephala
Mauremys mutica mutica
Mauremys mutica kami
Mauremys nigricans
Mauremys reevesii
Mauremys rivulata
Mauremys sinensis
Melanochelys tricarinata
Melanochelys trijuga trijuga
Melanochelys trijuga coronata
Melanochelys trijuga endeniana
Melanochelys trijuga indopeninsularis
Melanochelys trijuga parkeri
Melanochelys trijuga thermalis
Morenia ocellata
Morenia petersi
Notochelys platynota
Orlitia borneensis
Pangshura smithii smithii
Pangshura smithii pallidipes
Pangshura sylhetensis
Pangshura tecta
Pangshura tentoria tentoria
Pangshura tentoria circumdata
Pangshura tentoria flaviventer
Rhinoclemmys annulata
Rhinoclemmys areolata
Rhinoclemmys diademata
Rhinoclemmys funerea
Rhinoclemmys melanosterna
Rhinoclemmys nasuta
Rhinoclemmys pulcherrima pulcherrima
Rhinoclemmys pulcherrima incisa
Rhinoclemmys pulcherrima manni
Rhinoclemmys pulcherrima rogerbarbouri
Rhinoclemmys punctularia punctularia
Rhinoclemmys punctularia flammigera
Rhinoclemmys rubida rubida
Rhinoclemmys rubida perixantha
Sacalia bealei
Sacalia quadriocellata
Siebenrockiella crassicollis
Siebenrockiella leytensis
Vijayachelys silvatica -
Kinosternidae - Comprende le specie:
Claudius angustatus
Kinosternon acutum
Kinosternon alamosae
Kinosternon angustipons
Kinosternon arizonense
Kinosternon baurii
Kinosternon chimalhuaca
Kinosternon creaseri
Kinosternon dunni
Kinosternon durangoense
Kinosternon flavescens
Kinosternon herrerai
Kinosternon hirtipes hirtipes
Kinosternon hirtipes chapalaense
Kinosternon hirtipes magdalense
Kinosternon hirtipes megacephalum
Kinosternon hirtipes murrayi
Kinosternon hirtipes tarascense
Kinosternon integrum
Kinosternon leucostomum leucostomum
Kinosternon leucostomum postinguinale
Kinosternon oaxacae
Kinosternon scorpioides scorpioides
Kinosternon scorpioides abaxillare
Kinosternon scorpioides albogulare
Kinosternon scorpioides cruentatum
Kinosternon sonoriense sonoriense
Kinosternon sonoriense longifemorale
Kinosternon subrubrum subrubrum
Kinosternon subrubrum hippocrepis
Kinosternon subrubrum steindachneri
Staurotypus salvinii
Staurotypus triporcatus
Sternotherus carinatus
Sternotherus depressus
Sternotherus minor minor
Sternotherus minor peltifer
Sternotherus odoratus -
Platysternidae - A questa famiglia appartiene una sola specie con le relative sottospecie:
Platysternon megacephalum magacephalum
Platysternon megacephalum peguense
Platysternon megacephalum sihiui -
Testudinidae - Le specie che vi fanno parte sono:
Aldabrachelys gigantea
Astrochelys radiata
Astrochelys yniphora
Chelonoidis carbonaria
Chelonoidis chilensis
Chelonoidis denticulata
Chelonoidis nigra abigdoni
Chelonoidis nigra becki
Chelonoidis nigra darwini
Chelonoidis nigra duncanensis
Chelonoidis nigra hoodensis
Chelonoidis nigra phantastica
Chelonoidis nigra porteri
Chelonoidis nigra vicina
Chersina angulata
Geochelone elegans
Geochelone platynota
Geochelone sulcata
Gopherus agassizii
Gopherus berlandieri
Gopherus flavomarginatus
Gopherus polyphemus
Homopus areolatus
Homopus boulengeri
Homopus femoralis
Homopus signatus signatus
Homopus signatus cafer
Indotestudo elongata
Indotestudo forstenii
Indotestudo travancorica
Kinixys belliana belliana
Kinixys belliana nogueyi
Kinixys erosa
Kinixys homeana
Kinixys lobatsiana
Kinixys natalensis
Kinixys spekii
Malacochersus tornieri
Manouria emys emys
Manouria emys phayrei
Manouria impressa
Psammobates geometricus
Psammobates oculifer
Psammobates tentorius tentorius
Psammobates tentorius trimeni
Psammobates tentorius verroxii
Pyxis arachnoides arachnoides
Pyxis arachnoides brygooi
Pyxis arachnoides oblonga
Pyxis planicauda
Stigmochelys pardalis pardalis
Stigmochelys pardalis babcocki
Testudo graeca graeca
Testudo graeca anamurensis
Testudo graeca antakyensis
Testudo graeca armeniaca
Testudo graeca buxtoni
Testudo graeca cyrenaica
Testudo graeca floweri
Testudo graeca ibera
Testudo graeca lamberti
Testudo graeca marokkensis
Testudo graeca nabeulensis
Testudo graeca nikolskii
Testudo graeca pallasi
Testudo graeca perses
Testudo graeca soussensis
Testudo graeca terrestris
Testudo graeca zarudnyi
Testudo hermanni hermanni
Testudo hermanni boettgeri
Testudo horsfieldii horsfieldii
Testudo horsfieldii kazchstanica
Testudo horsfieldii rustamovi
Testudo kleinmanni
Testudo marginata -
Trionychidae - Ne fanno parte le così dette tartarughe dal guscio molle:
Amyda cartilaginea
Apalone ferox
Apalone mutica mutica
Apalone mutica calvata
Apalone spinifera spinifera
Apalone spinifera aspera
Apalone spinifera atra
Apalone spinifera emoryi
Apalone spinifera guadalupensis
Apalone spinifera hartwegi
Apalone spinifera pallida
Aspideretes gangeticus
Aspideretes hurum
Aspideretes leithii
Aspideretes nigricans
Chitra chitra chitra
Chitra chitra javanensis
Chitra indica
Chitra vandijki
Cyclanorbis elegans
Cyclanorbis senegalensis
Cycloderma aubryi
Cycloderma frenatum
Dogania subplana
Lissemys punctata punctata
Lissemys punctata andersonii
Lissemys scutata
Nilssonia formosa
Palea steindachneri
Pelochelys bibroni
Pelochelys cantorii
Pelochelys signifera
Pelodiscus axenaria
Pelodiscus maackii
Pelodiscus parviformis
Pelodiscus sinensis
Rafetus euphraticus
Rafetus swinhoei
Trionyx triunguis
-
Chelididae - È la più numerosa famiglia dei Pleurodira e comprende le specie:
Acantochelys macrocephala
Acantochelys pallidipectoris
Acantochelys radiolata
Acantochelys spixii
Chelodina canni
Chelodina colliei
Chelodina longicollis
Chelodina mccordi
Chelodina novaeguineae
Chelodina pritchardi
Chelodina reinmanni
Chelodina steindachneri
Chelus fimbriatus
Elseya albagula
Elseya bellii
Elseya branderhorsti
Elseya dentata
Elseya georgesi
Elseya irwini
Elseya latisternum
Elseya lavarackorum
Elseya novaeguineae
Elseya purvisi
Elseya schultzei
Elusor macrurus
Emydura australis
Emydura macquarii macquarii
Emydura macquarii binjing
Emydura macquarii dharuk
Emydura macquarii emmotti
Emydura macquarii guanabarra
Emydura macquarii krefftii
Emydura macquarii nigra
Emydura macquarii signata
Emydura subglobosa subglobosa
Emydura subglobosa worrelli
Emydura tanybaraga
Emydura victoriae
Hydromedusa maximiliani
Hydromedusa tectifera
Macrochelodina burrungandjii
Macrochelodina expansa
Macrochelodina kuchlingi
Macrochelodina parkeri
Macrochelodina rugosa
Mesoclemmys dahli
Mesoclemmys gibba
Mesoclemmys heliostemma
Mesoclemmys hogei
Mesoclemmys nasuta
Mesoclemmys perplexa
Mesoclemmys raniceps
Mesoclemmys tuberculata
Mesoclemmys vanderhaegei
Mesoclemmys zuliae
Phrynops geoffroanus
Phrynops hilarii
Phrynops tuberosus
Phrynops williamsi
Platemys platycephala platycephala
Platemys platycephala melanonota
Pseudemydura umbrina
Rheodytes leukops
Rhinemys rufipes -
Pelomedusidae - Include le seguenti specie:
Pelomedusa subrufa
Pelusios adansonii
Pelusios bechuanicus
Pelusios broadleyi
Pelusios carinatus
Pelusios castaneus
Pelusios castanoides castanoides
Pelusios castanoides intergularis
Pelusios chapini
Pelusios cupulatta
Pelusios gabonensis
Pelusios marani
Pelusios nanus
Pelusios niger
Pelusios rhodesianus
Pelusios seychellensis
Pelusios sinuatus
Pelusios subniger subniger
Pelusios subniger parientalis
Pelusios upembae
Pelusios williamsi williamsi
Pelusios williamsi laurenti
Pelusios williamsi lutescens -
Podocnemididae - Comprende le seguenti specie:
Erymnochelys madagascariensis
Peltocephalus dumerilianus
Podocnemis erythrocephala
Podocnemis expansa
Podocnemis lewyana
Podocnemis sextuberculata
Podocnemis unifilis
Podocnemis vogli





